پیرمرد بساط کار لحاف دوزی را به دیوار تکیه داده بود و خودش هم کنارش نشسته بود. هر کسی می آمد،نیم نگاهی به او می انداخت و می رفت. محله، محله ی بالای شهر بود. مرد دیگری هم آمد و او را دید.هم این که یک قدم از او گذشت ، ایستاد و دوباره به عقب برگشت. سلامی به پیرمرد داد و حالی پرسید و چیزی کف دست پیرمرد گذاشت و رفت. پیرمرد دلش شاد شد و لبخند زد. او هم رفت، مثل خیلی های دیگر که آمدند و رفتند.اما پیرمرد تنها به او لبخند زد. پرسیدم چرا به پیرمرد کمک کردی؟ لبخندی زد و گفت: اگر محله های پایین شهر بود، شاید کسی پیرمرد را صدا می زد تا برایش لحافی بدوزد یا پنبه ای بزند و او هم کاسب باشد. اما این بالاها از این چیزها خبری نیست. من به او پولی دادم تا برایم لحافی بدوزد و پنبه ای بزند تا یک بالش گرم و نرم داشته باشم. در همان لحظه دوباره همان لحاف، تشک و بالش را به خودش هدیه دادم و رفتم. من از خوشحالی پیرمرد خوشحال شدم.

     حسین آذرگون از این قبیل کارها در کارنامه اش فراوان دارد. وقتی با او در آخرین ساعات شب در محل کارش خداحافظی کردیم، منشی شرکت تازه فهمید که او خیر مدرسه ساز است. قبل از آنکه در را باز کنم و بیرون بروم  ، منشی مرا خطاب قرار داد و گفت: تا امروز خیلی ناامید بودم. احساس می کردم در این روزگار دیگر هیچکسی خدا را بنده نیست. تازه امروز فهمیدم که نباید از ظاهر افراد در باره ی آنان قضاوت کرد.

       آری از این دست انسان های خیر کم نیستند. او متولد 1324 در تهران است و همچنان شغل مرحوم پدرش یعنی فخاری یا همان کوره آجرپزی را ادامه می دهد. مرحوم پدرش در وصیت نامه آورده بود که ثلث مالش را در راه خیر صرف کنند. دلش می خواست این کار را به بهترین نحو انجام دهد. بنابراین دست به کار شد و زمینه های مختلف را مورد بررسی قرار داد. ابتدا در اندیشه ساخت یک مسجد بود. بعد از مدتی مطالعه و مشورت، مدرسه سازی را در اولویت قرار داد. تا این ماجرا به سرانجام برسد، نزدیک به دو سال زمان سپری شد. آنچه از مرحوم پدر برای این مهم اختصاص یافته بود، بالغ بر هشتاد میلیون تومان می شد.وقتی دست به کار شد هزینه ها از رقم پیش بینی شده فراتر رفت. پسر که مجری فرمان پدر بود، چیزی معادل همان مبلغ را هم خودش هزینه کرد.

لحظه ای که به دیدنش رفتیم جمعی از دوستانش هم آنجا بودند. احساس کردم دوست ندارد من و همکارم را به جمع معرفی کند و دلیل حضورمان را نزد آنان افشا نماید. در واقع او دوست نداشت که دوستانش بدانند وی مدرسه ساز است.بنابراین وقتی آنان از دفتر کارش بیرون رفتند ما هم با خیال راحت باب گفت و گو با این خیر را گشودیم. مصاحبه با او در یکی از ویژه نامه های خیرین چاپ شده است.

سال چهارم دبیرستان دبیری به نام آقای علی فلسفی داشتم که مرد بسیار موقر و نازنینی بود. ایشان فلسفه و منطق تدریس می کرد.یادم هست وقتی اولین جلسه درس فلسفه تمام شد من نزد ایشان رفتم و گفتم که در این جلسه هیچ چیزی از درس را متوجه نشدم و انگار کلمه ای هم نیاموختم. استاد فلسفی عزیز رو کرد به من و گفت: پسرم ، از این پس هر بار که باهم درس داشتیم، قبل آز آن که من بخواهم درس تازه ای را تدریس کنم شما متن و محتوای آن درس را بخوان و بعد در کلاس حاضر باش. یعنی همیشه هم درس قبلی را بخوان و هم درس جدیدی را که قرار است تدریس کنم مطالعه کن. قرار نیست با مطالعه آن همه چیز را یاد بگیری ، اما با این روش آمادگی بهتری برای فراگیری درس جدید خواهی داشت.

نصیحت استاد عزیز جناب آقای علی فلسفی کاملا" موثر واقع شد. من با همین شیوه در آن سال و حتی دوران دانشگاه درس خواندم و به لطف خدا موفق هم بودم. حالا همین روش را به فرزندانم و دیگر محصلینی که با آنان برخورد دارم توصیه می کنم. تا سال 68 خبر داشتم که استاد علی فلسفی در دبیرستان شبانه دکتر علی شریعتی واقع در میدان بهارستان ابتدای خیابان جمهوری تدریس دارد. کاش کسی پیدا می شد و خبری از این معلم فرهیخته به من می داد.اگر زنده است که خدا او را سلامت بدارد و اگر هم به رحمت ایزدی پیوسته، روح پاک و بلندش با بی نظیرترین معلم هستی که صاحب اسم اوست محشور باد.

       حدود دو ماه از سال تحصیلی گذشته بود که یک روز دبیر ریاضی  به محض ورود به کلاس  یک کتاب از یکی از دانش آموزان ردیف جلوی کلاس گرفت و پنج سوال پای تخته سیاه نوشت و گفت: هر سوال 4 نمره دارد. این امتحان قبل از ثلث است.-در دوران ما هنوز امتحانات در سه مرحله برگزار می شد –هر کدام یک یا دوبرگه بردارید و به سوالات جواب بدهید. هیچ نیازی به جابجا شدن نیست و به سالن یا جای دیگری هم نمی رویم. همین جا که نشسته اید به سوالات جواب بدهید. فقط یادتان باشد که تقلب نکنید. اگر کسی تقلب کرد و من متوجه شدم فقط یک علامت روی برگه اش می گذارم که این به منزله صفر است. امتحان ثلث شما هر چه که باشد با این نمره جمع می شود و تقسیم بر دو خواهد شد . بعید می دانم کسی اینجا صفر بگیرد و در آن امتحان نمره بیست بگیرد. لذا صفر در این امتحان یعنی نمره تک در کارنامه.

     این را گفت و بعد هم ادامه داد: من به دفتر دبیرستان می روم تا چای بخورم. البته به شما هم سر می زنم.فقط یادتان باشد که چه چیزی گفتم. بعدا" کسی گله مند نباشد. این را گفت و رفت. کلاس یکپارچه سکوت بود.در هر نیمکت سه نفر کنار هم نشسته بودیم اما کسی جرات نمی کرد به برگه دیگری نگاه کند. این عدم نگاه به برگه دیگری از نظر من دو علت داشت.یا طرف می ترسید که دبیر مورد نظر از پشت پنجره کلاس یا به طریقی دیگر مراقب باشد و یا این که دانش آموز به خاطر احترامی که معلم برایش قائل شده و به اطمینان کرده بود سراغ تقلب نمی رفت. به هر حال یک ربع یا نیم ساعت بعد به کلاس برگشت. وقتی متوجه شد هنوز برگه بعضی از بچه ها هنوز تقریبا" سفید است خطاب به اهل کلاس گفت: می توانید از دفتر های ریاضی خودتان کمک بگیرید. او نگفت از کتاب کمک بگیرید بلکه گفت از دفاتر تمرین خودتان استفاده کنید. کسی می توانست از دفترش بهره ای ببرد که در طول سال تمرین های متعددی را حل کرده و در دفترش منعکس کرده باشد. چنین کسی هم که تقریبا" نیاز به دفترش نداشت.

     بالاخره این امتحان هم تمام شد و ما نه تنها از دبیرستان که از دانشگاه هم فارغ التحصیل شدیم. اما خاطره آن معلم که متاسفانه اسمش را به خاطر نمی آورم همچنان در ذهنم باقیست.او در تمام طول آن سال با همین روش از ما امتحان گرفت. شاید در ظاهر او ریاضی درس می داد اما از نگاه من او به شاگردانش آموخت در عین توانایی خطا نکنید. او در ظاهر معلم یا مربی تربیتی نبود  اما روش تربیتی او همچنان در ذهن من و احتمالا" بقیه شاگردانش همچنان باقیست.

پرسید: به نظر شما چطوری می توان بچه ها را وادار به کتاب خواندن کرد؟

گفتم: من معتقد به تشویق و ترغیب هستم. مطالعه با وادار کردن به نتیجه نمی رسد. باید زمینه را طوری فراهم کنی که کودک یا نوجوان خودش با شور و اشتیاق کتاب دست بگیرد یا مجله و روزنامه بخواند.قدم اول هم به اعتقاد من از خودت شروع می شود.اگر خودت اهل مطالعه و کتاب بودی ، آن وقت می توانی انتظار داشته باشی که فرزندانت هم سراغ کتاب را بگیرند.

همین چند روز پیش یکی از این کارت های اعتباری خرید کتاب به همراه یک لیست از اسامی و نشانی های فروشگاه های طرف قرارداد به دستم رسید. موضوع را به اهل خانه خبر دادم. فرزندانم با شور و شوق پا پیش گذاشتند که برای ما هم کتاب بخرید.همین هم شد. وقتی به اتفاق همسرم به یکی از نزدیک ترین "شهر کتاب " مراجعه کردم، تقریبا" تا آخرین موجودی و اعتبار کارت برای اهل خانه کتاب تهیه کردیم. وقتی فرزندانم کوچک بودند و هنوز مدرسه نمی رفتند ، معمولا" مادرشان هر شب برای آنها قصه تعریف می کرد. حالا گهگاه این بچه ها هستند که به ما پیشنهاد می دهند که برایمان کتاب بخوانند.تا امروز بچه های من از این کتاب های تازه ای که خریدیم چند تا را برایمان بلند بلند خوانده اند. البته فرزند کوچکترم که هنوز دوم دبستان است ، بسیاری از کلمات را نمی تواند درست بخواند ، که این هم مهم نیست. چون در وهله اول اگر برادر بزرگش بتواند و خودش بداند آن غلط را تصحیح می کند و در غیر این صورت من یا مادرش این کار را انجام می دهیم.پسر بزرگم به تازگی یک دفترچه برای خودش تهیه کرده است که خلاصه هر کتابی را که می خواند در آن می نویسد. البته با مشخصات نویسنده و بقیه موارد کتاب.

راستی! شما از چه تدابیری برای تشویق و ترغیب بچه ها برای مطالعه استفاده می کنید؟

 پشت شیشه ،روی قسمتی از بدنه و داخل تعدادی از اتوبوس های ریالی مسیر بهارستان تا میدان جمهوری –البته تا آنجا که من دیده ام-  نوشته اند:"کرایه 750 ریال". سوار اتوبوس که شدی، چه در ایستگاه اول چه در ایستگاه پایانی باید 100 تومان ناقابل پرداخت کنی.وقتی به راننده اعتراض کردم، لبخند معنی داری زد و گفت: این را برای خودشان نوشته اند.کرایه همین است که ما می گیریم.شاید بخندید و بگویید مگر این 25 تومان چیزی است که بخاطرش این دو خط را نوشتی؟جوابم این است که:نه چیزی نیست.اما آنهایی که مردم را به تمسخر میگیرند، خودشان جاهل و نادان هستند.مسئولان این خط شرکت واحد اگر چند بار به عنوان مسافر سوار بشوند آن وقت حساب کنترل خط دستشان می آید.

چندی پیش برای تدوین و نگارش کتابی از سلسله کتاب های "آرمان المپیک و پارالمپیک" با مختار نورافشان قهرمان پرتاب دیسک و وزنه معلولان جهان تماس گرفتم .بعد از گرفتن اطلاعات اولیه با هم کمی گپ زدیم.

 به او گفتم : مختار نورافشان بیش از یکصد مدال با ارزش روی سینه باصلابت خود دارد.

گفت:بلندترین ساختمان های دنیا که چشم ها را خیره خود می سازند،تکیه بر پی و زیربنای خود دارد. مردم موفقیت های ظاهری و بیرونی ما را می بینند.اما من می دانم که این همه موفقیت بدون خانواده به دست نمی آید. کدام ورزشکار قهرمان را سراغ دارید که توانسته باشد بدون آرامش روحی روی سکو برود؟ من یک سوم عمر ورزشی ام را در اردو، مسابقه و سفر بوده ام. اگر حمایت های تک تک اعضای خانواده ام نبود، من مختار نورفاشان امروز نبودم. پایه تمام موفقیت های من خانواده است. اگر هر کاری برای همسرم و خانواده ام انجام بدهم باز هم بدهکار آنها هستم. یک قهرمان همیشه بدهکار خانواده اش هست. اگر مدال های قهرمانی جبران پذیر است،پس زحمات، تلاش ها و همراهی های همسر را هم می توان تلافی کرد.

چقدر خوب است که همه چهره های موفق جامعه ما قدردان زحمات تلاش هایی باشند که دیگران برای آنان انجام داده اند.